Microplastics in drinkwater: moeten we ons zorgen maken?
De laatste jaren duiken er steeds meer berichten op over de alomtegenwoordigheid van plastic. Het zit in de oceanen, in de lucht, in ons voedsel en zoals recent onderzoek uitwijst ook in ons drinkwater. Microplastics, minuscule plastic deeltjes kleiner dan 5 millimeter, zijn een groeiend punt van zorg voor wetenschappers en consumenten wereldwijd.
Moeten we ons in Nederland echt zorgen maken als we de kraan opendraaien?
Wat zijn microplastics en hoe komen ze in het water?
Microplastics ontstaan op twee manieren. Primaire microplastics worden bewust geproduceerd, zoals de 'microbeads' in cosmetica en verzorgingsproducten. Secundaire microplastics ontstaan door de afbraak van grotere stukken plastic, zoals autobanden, synthetische kleding (bijv. fleece) en zwerfafval.
Deze deeltjes spoelen via het riool of de regen de rivieren in. Omdat onze drinkwaterbronnen zowel het oppervlaktewater als het grondwater in contact staan met deze omgeving, kunnen de kleinste deeltjes in het systeem terechtkomen.
De Nederlandse zuivering: Een sterk schild
Het goede nieuws is dat de Nederlandse drinkwaterbedrijven tot de beste ter wereld behoren als het gaat om filtratie. De meeste microplastics zijn relatief "groot" in vergelijking met de filters die worden gebruikt.
Drinkwaterbedrijven maken gebruik van verschillende technieken die effectief zijn tegen microplastics:
- Oevergrondfiltratie: Water dat door de bodem sijpelt, wordt op natuurlijke wijze gefilterd.
- Zandfiltratie: Hiermee worden de meeste zwevende deeltjes opgevangen.
- Membraanfiltratie: Technieken zoals ultrafiltratie of omgekeerde osmose hebben zulke kleine poriën dat zelfs de allerkleinste plasticdeeltjes (nanoplastics) nagenoeg volledig worden tegengehouden.
Volgens het RIVM en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) verwijdert de huidige zuivering in Nederland meer dan 99% van de microplastics uit het ruwe water.
Moeten we ons zorgen maken om onze gezondheid?
Hoewel de blootstelling via kraanwater in Nederland zeer laag is, blijft de vraag wat deze deeltjes in ons lichaam doen. De wetenschap staat hier nog in de kinderschoenen. De grootste zorgen richten zich op:
Fysieke irritatie: Kunnen deeltjes ontstekingen veroorzaken in weefsels?
Chemische belasting: Plastics bevatten vaak additieven zoals weekmakers die hormoonverstorend kunnen zijn.
Bacteriën: Microplastics kunnen als 'vlot' dienen voor schadelijke micro-organismen.
Op dit moment is er echter geen wetenschappelijk bewijs dat de huidige concentraties microplastics in drinkwater een direct risico vormen voor de volksgezondheid. De hoeveelheid microplastics die we binnenkrijgen via de lucht die we inademen of via voedsel (zoals mosselen of zout) is waarschijnlijk vele malen groter.
Kraanwater vs. flessenwater
Als u zich zorgen maakt over microplastics, is kraanwater paradoxaal genoeg vaak de veiligste keuze. Uit diverse onderzoeken blijkt dat water uit plastic flessen vaak aanzienlijk méér microplastics bevat dan kraanwater. Dit komt doordat het plastic van de fles zelf en de dop deeltjes afgeeft aan het water, zeker wanneer de fles wordt blootgesteld aan zonlicht of warmte.
Conclusie
Moeten we ons zorgen maken? Een gezonde dosis alertheid is op zijn plaats, maar paniek is niet nodig. In Nederland is de kans dat u significante hoeveelheden microplastics binnenkrijgt via de kraan minimaal dankzij onze geavanceerde zuiveringstechnieken.
Toch is het een signaal dat we kritischer moeten kijken naar ons plasticverbruik. Hoe minder plastic er in de bronnen terechtkomt, hoe minder onze drinkwaterbedrijven hoeven te doen om het eruit te filteren.
Wat kunt u zelf doen?
Wilt u de allerlaatste deeltjes of andere onzuiverheden (zoals kalk of zware metalen) uit uw huissysteem weren? Dan kunt u overwegen om een extra filtersysteem of een waterontharder met filtratiemogelijkheid te installeren. Hoewel de basiskwaliteit in Nederland uitstekend is, geeft een extra barrière bij de bron in uw eigen huis voor veel mensen een geruststellend gevoel.
Wilt u meer weten over de zuiverheid van uw water thuis? Laat uw water dan eens testen door een specialist.
